Het idee

Het stond buiten kijf dat mijn boek moest gaan over wetenschappers. Wetenschappers zijn de ontdekkingsreizigers van de 21e eeuw. Er is nog steeds een frontier: er is nog eindeloos veel dat we niet begrijpen. Mensen die zuinigjes roepen dat alles al eens ontdekt of geschreven is, hebben denk ik te weinig verbeeldingskracht.

Terwijl de gemiddelde science fictionfilm al jaren gaat over een post-apocalyptische wereld die wordt bedreigd door de restanten van wat de apocalyps heeft veroorzaakt, vind ik dat soort thema’s veel te groot om zelf over te schrijven (al moet ik toegeven: Don’t look up is vrij briljant en deprimerend realistisch).

Het idee voor het verhaal ontstond na een interview voor EOS dat ik hield met prof. Leo Wetzels: één van zijn promovendi stuitte tijdens een onderzoek in het Amazonewoud op een taal die letterlijk nog maar door één mens werd gesproken. Talen zijn eigenlijk net als diersoorten: ze ontstaan, evolueren, en kunnen uitsterven. Nederlands, met haar miljoenen sprekers, staat by far niet op de rode lijst. Zelfs het Fries is tamelijk veilig. Talen die met uitsterven bedreigd worden, zijn talen die het alleen van mondelinge overdracht moeten hebben. In Brazilië en Nieuw Guinea samen worden nog meer dan duizend van dat soort talen gesproken, vaak door niet meer dan een handvol mensen. Erg goed wordt er niet voor dat cultureel erfgoed gezorgd, en dat was ook precies de reden dat Wetzels zich destijds hard maakte voor het beschrijven van die talen.

Wat zou er verloren gaan als een taal ophoudt gesproken te worden? En wat nu als de kennis die erin besloten ligt ons beeld op de wereld ingrijpend zou veranderen? Over die ‘wat nu als?’ gaat mijn boek. Het is niet het soort science fiction waar nutty professors enge aliens ontleden, of waarbij goed en kwaad elkaar bevechten met een lichtzwaard. Het is eerder fictionele wetenschap, waarbij ik één wetenschappelijk inzicht of hypothese doortrek. En wat nu als dat waar zou zijn?